Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca hazırlanan Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’te değişiklik yapıldı.

Buna göre, çevre danışmanlık firmalarından da ÇED Yeterlilik firmaları gibi TMMOB Çevre Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen Büro Tescil Belgesi’nin (BTB) alınması şartı getirildi. Ayrıca yapılan düzenleme ile; işletmede tespit edilen aykırılıkların giderilmesine yönelik başvuru sürecini başlatmayan çevre danışmanlık firmalarına idari para cezası verilmesinin önü açıldı.

Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Yeni Dönem: Çevre Mühendisleri Açısından Neler Değişiyor?

Çevre yönetimi hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin düzenlemelerde yapılan değişiklikler, çevre mühendislerinin mesleki konumundan çevre danışmanlık firmalarının ortaklık yapısına, işletme ziyaretlerinden asgari hizmet bedellerine kadar birçok alanda önemli yenilikler getiriyor.

Yeni düzenlemenin çevre mühendisleri açısından en dikkat çekici yönü ise mesleki yetkinliğin, sorumluluğun ve çevre danışmanlığı hizmetinin kurumsal yapısının daha belirgin hale getirilmesi. Yönetmelikte çevre danışmanlık firmalarının personel yapısı, ortaklık koşulları, bildirim sorumlulukları, asgari fiyatlandırma ve işletmelerde geçirilecek hizmet süreleri yeniden düzenleniyor. Yapıştırılan markdown

Çevre Mühendislerinin Danışmanlık Firmalarındaki Ağırlığı Artıyor

Değişikliklerin çevre mühendisliği mesleği açısından en önemli başlıklarından biri çevre danışmanlık firmalarının personel yapısında karşımıza çıkıyor.

Yeni düzenlemeye göre çevre danışmanlık firmasında tam süreli istihdam edilen en az beş personelin 4/5'inin çevre mühendisi olarak belgelendirilmiş olması gerekiyor.

Ayrıca personel yapısında mesleki tecrübe açısından da bir kademelendirme öngörülüyor. En az bir personelin çevre alanında 7 yıl ve üzeri mesleki tecrübeye sahip koordinatör, en az birinin 5 yıl ve üzeri, en az birinin ise 3 yıl ve üzeri mesleki tecrübeye sahip olması gerekiyor. Diğer personelin ise düzenlemede belirtilen koşulları sağlayan yeni mezunlardan oluşabilmesine imkân tanınıyor. Yapıştırılan markdown

Bu değişiklik, çevre mühendislerinin çevre danışmanlığı sektöründeki ağırlığını güçlendiren düzenlemelerden biri olarak değerlendirilebilir. Aynı zamanda yeni mezun çevre mühendislerinin deneyimli meslektaşlarıyla birlikte çalışma imkânını destekleyen bir yapı oluşturuyor.

Danışmanlık Firmalarının Ortaklık Yapısında Önemli Değişiklik

Düzenlemenin dikkat çekici bir diğer bölümü firma sahipliği ve ortaklık yapısına ilişkin.

Çevre danışmanlık firmalarında ortaklık payı bakımından ortakların yüzde 50'sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekiyor. Ayrıca bunlardan en az birinin yönetici/yetkili olarak seçilmesi şartı getiriliyor.

Bu yaklaşım, çevre danışmanlığı hizmetinin yalnızca ticari bir faaliyet olarak değil, teknik yeterliliğe dayanan profesyonel bir hizmet olarak konumlandırılması açısından önemli.

Mevcut firmalar bakımından ise geçiş hükümleri bulunuyor. Yönetmelik değişikliğinden önce yeterlik belgesi almış firmaların belirli vize, adres veya unvan değişikliği başvurularında söz konusu ortaklık şartının aranmayacağı; ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra satış yoluyla ortaklık yapısının değişmesi halinde yeni koşulun sağlanması gerektiği belirtiliyor. Yapıştırılan markdown

Çevre Mühendisleri Odası Büro Tescil Belgesi Önem Kazanıyor

Mesleki açıdan öne çıkan bir başka yenilik ise TMMOB Çevre Mühendisleri Odası büro tescil belgesi şartı.

Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi için Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli büro tescil belgesi aranacak.

Daha önce çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi almış firmalara ise bu koşulu sağlamak için geçiş süresi tanınıyor. Düzenlemeye göre mevcut firmaların büro tescil belgesi şartını 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlamaları gerekiyor. Yapıştırılan markdown

Bu değişiklik, çevre mühendisliği meslek örgütü ile çevre danışmanlığı hizmetleri arasındaki kurumsal bağ açısından dikkat çekici bir gelişme niteliğinde.

İşletmelerde Geçirilecek Asgari Hizmet Süresi Belirlendi

Yeni düzenlemeyle çevre yönetimi hizmetinin yalnızca belge ve rapor hazırlama faaliyeti olarak yürütülmemesi yönünde önemli bir adım da atılıyor.

Buna göre:

Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği Ek-1 kapsamındaki işletmeler ayda en az iki iş günü,
Ek-2 kapsamındaki işletmeler ile listelerde bulunmamasına rağmen çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler ise ayda en az bir iş günü

çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olacak.

Bakanlık ayrıca işletmenin kirleticilik riski ve kapasitesini dikkate alarak bu sürelerde değişiklik yapabilecek. Yapıştırılan markdown

Bu hüküm çevre mühendisleri açısından oldukça önemli. Çünkü çevre yönetimi hizmetinde saha çalışmasının ağırlığının artmasına ve işletmenin çevresel durumunun yerinde değerlendirilmesine yönelik daha belirgin bir çalışma düzeni oluşturuyor.

“Uygunsuzluk” ve “Aykırılık” Birbirinden Ayrılıyor

Yönetmelikte ayrıca “aykırılık” ve “uygunsuzluk” kavramlarının ayrı ayrı tanımlanması dikkat çekiyor.

Aykırılık kavramı; ÇED süreçlerinin gerçekleştirilmemesi, mevcut ÇED karar veya görüşlerinde yapılması gereken değişikliklerin bildirilmemesi, gerekli çevre izin/lisans belgeleri olmadan faaliyet gösterilmesi veya izin/lisans süreçlerindeki gerekli değişiklik ve başvuruların yapılmaması gibi durumları kapsıyor.

Uygunsuzluk ise bunların dışında kalan çevre mevzuatı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi olarak tanımlanıyor. Yapıştırılan markdown

Bu ayrım çevre mühendislerinin işletmelerde gerçekleştireceği kontroller açısından kritik önem taşıyor.

Çevre Mühendisinin Tespit ve Bildirim Sorumluluğu Güçleniyor

Düzenleme yalnızca mesleki yetkiyi artırmıyor; beraberinde ciddi bir sorumluluk da getiriyor.

İşletmede tespit edilen uygunsuzluğun aylık faaliyet raporuna yazılması, işletmeye giderilmesi için önerilerde bulunulması ve uygunsuzluğun 90 gün içerisinde giderilmemesi durumunda, sürenin bitiminden itibaren en geç 10 gün içerisinde yetkili makama bildirim yapılması gerekiyor.

“Aykırılık” söz konusu olduğunda ise daha kısa bir mekanizma öngörülüyor. Aykırılığın aylık faaliyet raporuna kaydedilmesi ve tespit tarihinden itibaren 30 gün içerisinde aykırılığın giderilmesine yönelik resmi başvuru sürecini başlatmayan işletmenin yetkili makama bildirilmesi gerekiyor. Yapıştırılan markdown

Dolayısıyla çevre yönetimi hizmeti veren meslek mensuplarının rolü yalnızca işletmeye öneride bulunan teknik danışman olmaktan daha ileri bir noktaya taşınıyor. Tespitlerin kayıt altına alınması ve belirlenen durumlarda yetkili makama bildirilmesi de hizmetin önemli bir parçası haline geliyor.

MELBES Başvuruları da Görevler Arasında

Yeni düzenlemeyle işletmenin prosesinin gerektirdiği parametrelere uygun şekilde ve süresi içerisinde Bakanlığın Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden emisyon ölçüm ve analiz başvurularının yapılması da yükümlülükler arasına ekleniyor. Yapıştırılan markdown

Bu durum özellikle sanayi tesislerine çevre yönetimi hizmeti veren çevre mühendislerinin iş planlamasında ölçüm, analiz ve izin süreçlerinin takibinin önemini artırıyor.

Çevre Danışmanlığında Asgari Fiyat Dönemi

Meslek açısından ekonomik sonuç doğurabilecek en önemli değişikliklerden biri de asgari fiyat tarifesinin düzenlenmesi.

Aylık asgari hizmet fiyatının hesaplanmasında sözleşmenin imzalandığı tarihteki KDV hariç aylık net asgari ücret esas alınacak.

Düzenlemeye göre temel hesaplamada;

Ek-1 işletmeleri için net asgari ücretin 3/4'ü, Ek-2 işletmeleri için ise net asgari ücretin 1/2'si dikkate alınacak.

Buna ek olarak, varsa işletmenin geçici faaliyet belgesi veya çevre izin/lisans belgesindeki her çevre izin veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen ilgili birim fiyat bedelinin %5'i ayrı ayrı hesaba eklenecek. Yapıştırılan markdown

Çevre danışmanlık firmalarının sözleşmelerini bu asgari fiyat tarifesi üzerinden yapmaları ve işletmenin gerçekleştirdiği ödemeyi gösteren belgeyi ilgili aylık faaliyet raporuna eklemeleri de öngörülüyor.

Daha önce imzalanmış sözleşmeler açısından da önemli bir geçiş tarihi bulunuyor: Mevcut sözleşmelerin, zaten yeni asgari fiyatı karşılamıyorsa, en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni tarifeye göre yenilenmesi gerekiyor. Yapıştırılan markdown

Dijitalleşme: Aylık Faaliyet Raporlarında Yeni Sistem

Çevre yönetimi hizmetlerinde dijitalleşmeye yönelik de önemli bir değişiklik geliyor.

Şimdilik aylık faaliyet raporlarının ıslak imzalı hazırlanmasına devam edilecek. Ancak Bakanlığın ilgili sistemi aktif hale getirdiğini duyurmasının ardından aylık faaliyet raporları ve aylık ziyarete ilişkin ön değerlendirmeler sistem üzerinden kaydedilecek.

Faaliyet raporlarının işletme sahibi veya sorumlusuyla birlikte elektronik veya mobil imza kullanılarak sistem üzerinden imzalanması zorunlu hale gelecek. Yapıştırılan markdown

Bu düzenleme çevre mühendislerinin saha ziyaretlerinin ve faaliyet raporlarının dijital ortamda daha sistematik ve izlenebilir hale gelmesi anlamına geliyor.

Sorumluluk Artarken Yaptırımlar da Ağırlaşıyor

Yeni sistem beraberinde daha güçlü bir denetim ve yaptırım mekanizması getiriyor.

Yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge düzenlendiğinin tespit edilmesi veya son dört yıl içinde toplam 200 ceza puanına ulaşılması halinde yeterlik belgesinin iki yıl süreyle iptal edilmesi öngörülüyor.

Ayrıca yönetmelikte tanımlanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde personel, çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmalarına ceza puanı uygulanabilecek. Belirlenen aykırılıkların rapora yazılmaması ve gerekli bildirimin yapılmaması gibi durumlarda çevre danışmanlık firmaları açısından idari para cezası hükümleri de getiriliyor. Yapıştırılan markdown

Sonuç: Çevre Mühendisliği Açısından Daha Güçlü Yetki, Daha Fazla Sorumluluk

Yapılan değişiklikler birlikte değerlendirildiğinde çevre yönetimi hizmetlerinin daha kurumsal, izlenebilir ve mesleki yeterliliğe dayalı bir yapıya taşınmasının hedeflendiği görülüyor.

Özellikle çevre danışmanlık firmalarındaki 4/5 çevre mühendisi şartı, firma ortaklarının çoğunluğunun çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olmasının istenmesi, Çevre Mühendisleri Odası büro tescil belgesi, asgari hizmet süreleri ve asgari fiyat düzenlemesi çevre mühendisliği mesleği açısından öne çıkan başlıklar.

Ancak mesleki konumun güçlendirilmesiyle birlikte sorumluluk da artıyor. Çevre mühendisinin işletmede gördüğü çevresel sorunları yalnızca tespit etmesi yeterli olmayacak; bunları doğru sınıflandırması, raporlaması, süresini takip etmesi ve gerektiğinde yetkili makama bildirmesi gerekecek.

Bu nedenle yeni dönem, çevre mühendisleri açısından yalnızca bir mevzuat değişikliği değil; çevre danışmanlığının çalışma biçimini, ekonomik yapısını ve mesleki sorumluluklarını doğrudan etkileyen kapsamlı bir dönüşüm olarak değerlendirilebilir.

GÜNCEL ÇEVRE MEVZUATINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ.

NOT: İnteraktif Dijital Ajandamızı kullanan üyelerimiz için ilgili bölümlerin güncellemesi yapılmıştır. Bilginize...

Sipariş için; https://www.shopier.com/cevremuhendisi