Cıva ve cıva bileşiklerinin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenmesini amaçlayan
Minamata Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın Altıncı Toplantısı (COP-6), Kasım ayında taraf ülkelerin katılımıyla gerçekleştirildi.
Toplantıya Türkiye adına Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü katılım sağladı. COP-6 kapsamında, Minamata Sözleşmesi’nin uygulanmasına yönelik bugüne kadar kaydedilen ilerlemeler değerlendirilirken; teknik ve mali destek mekanizmaları, kapasite geliştirme çalışmaları ve cıva emisyonları ile salımlarının azaltılmasına yönelik küresel politikalar masaya yatırıldı.
Konferansta ayrıca, cıva içeren ürünlerin aşamalı olarak kullanım dışı bırakılması, bu ürünlerden kaynaklanan atıkların çevreyle uyumlu şekilde yönetilmesi, en iyi mevcut teknikler (BAT) ve en iyi çevresel uygulamalar (BEP) çerçevesinde yürütülen çalışmalar ele alındı. Raporlama, izleme ve veri paylaşım süreçlerinin güçlendirilmesi de toplantının önemli gündem başlıkları arasında yer aldı.
COP-6 sürecinde, sözleşmenin etkinliğinin artırılması amacıyla Taraflar Konferansı’nın çalışma usulleri, karar alma mekanizmaları ve gelecek toplantı takvimleri de değerlendirmeye alındı.
Türkiye, Minamata Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yakından izlemeye; cıva kirliliğinin önlenmesi, insan sağlığının korunması ve çevresel risklerin azaltılması amacıyla yürütülen uluslararası çalışmalara aktif katkı sunmaya devam etmektedir.
🔷 Minamata Sözleşmesi Nedir?
Minamata Sözleşmesi, cıva ve cıva bileşiklerinin insan sağlığı ve çevre üzerindeki zararlı etkilerini önlemek amacıyla oluşturulmuş uluslararası bir çevre sözleşmesidir. Sözleşme, adını Japonya’da yaşanan ve cıva kirliliğinin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı Minamata vakasından almaktadır.
Sözleşme; cıvanın üretimi, kullanımı, ticareti, emisyonları, salımları ve bertarafı dâhil olmak üzere tüm yaşam döngüsünü kapsayan önleyici ve düzenleyici hükümler içermektedir.
🔷 Minamata Sözleşmesi’nin Temel Amaçları
Minamata Sözleşmesi’nin başlıca hedefleri şunlardır:
-
Cıva ve cıva bileşiklerinden kaynaklanan çevresel kirliliğin önlenmesi,
-
İnsan sağlığının, özellikle hassas grupların (çocuklar, hamileler) korunması,
-
Cıva içeren ürünlerin ve süreçlerin aşamalı olarak azaltılması ve yasaklanması,
-
Endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan cıva emisyon ve salımlarının kontrol altına alınması,
-
Cıva atıklarının çevreyle uyumlu şekilde yönetilmesi ve bertaraf edilmesi.
🔷 Minamata Sözleşmesi Kapsamında Düzenlenen Alanlar
Sözleşme kapsamında taraf ülkeler için bağlayıcı veya yönlendirici hükümler şu alanları kapsamaktadır:
-
Cıva içeren ürünler (termometreler, lambalar, piller vb.)
-
Endüstriyel prosesler (klor-alkali üretimi gibi)
-
Hava, su ve toprak ortamlarına yapılan emisyon ve salımlar
-
En iyi mevcut teknikler (BAT) ve en iyi çevresel uygulamalar (BEP)
-
Atık yönetimi, depolama ve bertaraf süreçleri
-
Raporlama, izleme ve veri paylaşımı yükümlülükleri
🔷 Taraflar Konferansı (COP) Ne Anlama Gelir?
Taraflar Konferansı (Conference of the Parties – COP), Minamata Sözleşmesi’ne taraf olan ülkelerin düzenli olarak bir araya geldiği, sözleşmenin uygulanmasının değerlendirildiği ve geleceğe yönelik kararların alındığı en üst karar alma organıdır.
COP toplantılarında:
-
Uygulama performansları değerlendirilir,
-
Teknik ve mali destek mekanizmaları gözden geçirilir,
-
Yeni kararlar, rehberler ve uygulama takvimleri belirlenir.
🔷 Türkiye ve Minamata Sözleşmesi
Türkiye, Minamata Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek üzere;
mevzuat uyumu, izleme ve raporlama, emisyonların azaltılması ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi yönünde çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda uluslararası platformlarda aktif rol almakta ve küresel çevre hedeflerine katkı sunmaktadır.
Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir.